Sosyal Hizmet Uzmanlarının Gözünden Türkiye’de 1990 Sonrası Sosyal Hizmet Sektörü

Yazar: 
Ayşecan Kartal
Program Bilgisi: 
Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü
Mezuniyet Yılı: 
2008
Tez Danışmanı: 
Ayşe Buğra
Özet: 
Sosyal Hizmet Uzmanlarının Gözünden Türkiye’de 1990 Sonrası Sosyal Hizmet Sektörü
Açıklama: 

Bu çalışma, 1990 sonrasında Türkiye'de sosyal hizmet sektöründeki sivil toplum- devlet ilişkilerini incelemektedir. Sivil toplum- devlet ortaklığı yaklaşımı Türkiye'de Dünya Bankası gibi uluslararası örgütlerin yaklaşımlarına paralel olarak benimsenmiştir. Bu yeni modelde devlet, bir düzenleyici olmaktansa kamu hizmeti sağlayan aktörlerden biri olmaktadır. Bu yeni model, Avrupa'da hali hazırdaki refah devletinin çözülmesi ile ortaya çıkmıştır. Ancak Türkiye'de genel olarak sosyal politika özel olarak da sosyal hizmetler anlayışı Avrupa'dan daha farklı bir yapıya sahiptir. Türk sosyal hizmet sektörü Yirminci Yüzyıl'ın başında ilk ortaya çıkışından bu yana sivil toplum ve gönüllülük anlayışının ağırlıklı olduğu bir alandır. Sivil toplum-devlet ortaklığını destekleyen bu yeni model, 90lı yıllarda daha görünür olan ?yeni yoksulluk? olgusuna karşı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu'nun hali hazırdaki yapısına eklemlenmiştir. Bunun sonucunda sivil toplum-devlet arası protokoller ile kurulan yeni sosyal hizmet kurumları ortaya çıkmıştır. Bu tezin odağını da bu kurumlardan biri olan Toplum Merkezleri oluşturmaktadır. Bu kurumlar sivil toplum örgütleri ile ortaklaşa gerçekleştirilecek projeler yardımı ile kırdan kente göçen insanların kente uyumlarını kolaylaştırmayı amaçlamaktadırlar.
Bu çalışmanın birincil kaynağını sosyal hizmet uzmanları ve SHÇEK idarecileri ile yapılan derinlemesine görüşmeler oluşturmaktadır. Görüşme yapılan sosyal hizmet uzmanları Toplum Merkezleri'nde çalışmaktadırlar. Bu görüşmeler iki yönden değerlendirilmiştir. İlk olarak sosyal hizmet uzmanlarının kurumun bürokratik yapısını nasıl algıladıkları tartışılmıştır. İkinci olarak sivil toplum örgütleri ve gönüllülerle beraber çalışma konusundaki görüşleri incelenmiştir. Burada vurgu, proje üzerinden hizmet sağlamayı nasıl algıladıkları üzerine olmuştur. Bu çalışma, sosyal hizmet uzmanlarının çalıştıkları yere olan güvenlerini yitirme,yaptıkları işi tanımlamakta zorlanma ve kurum içindeki yerlerinin belirsiz olduğunu düşünme olarak ortaya çıkan rahatsızlıklarının nedeninin, SHÇEK'de uygulanan yeni bir model olmadığını söylemektdir. Sivil toplum-devlet arasında kurulan sınırları net olmayan ortaklık ile toplumda 90 sonrasında ortaya çıkan `yeni yoksulluk' olgusu ile baş etmek zorunda kalmanın bu rahatsızlığı ortaya çıkardığı savunulmuştur.